Relaxed opvoeden

Het lijkt zo makkelijk: even aan het oudste kind vragen of hij zijn broertje of zusje in de gaten wil houden op het moment dat jij 2 tellen de kamer uit moet. Een peuter kan het natuurlijk best even tegen jou zeggen wanneer dreumes op de tafel klimt wanneer jij er net geen oog op hebt. Toch? En je kunt best je dochter van 6 vragen om erop te letten dat haar zusje niet bij het fornuis komt waar het eten opstaat. Of is dat niet zo verstandig?

Natuurlijk kan het een keer gebeuren. Maar het is goed om je bewust te zijn van de nadelen om je kinderen op elkaar te laten letten. Wat die nadelen zijn? Ik zal ze hieronder noemen en uitleggen.

1. Verantwoordelijkheid
   De allerbelangrijkste: je geeft je oudere kind hiermee een erg grote verantwoordelijkheid die het nog niet kan dragen. Want stel dat er iets gebeurt. Stel je voor dat het zusje, dat niet bij het fornuis mag komen, dat toch doet en een hete pan over zich heen trekt… Ofwel omdat grote zus haar niet tegen kon houden, ofwel omdat zij net even werd afgeleid. Zíj zou op haar zusje letten. En ook al zeg je tegen haar dat het NIET haar schuld is, zij zal zich verantwoordelijk en dus schuldig voelen. En die last kun je haar niet laten dragen. Ook bij minder ernstige gebeurtenissen; het kind dat op moest letten, droeg op dat moment de verantwoordelijkheid en zal zich dus ook verantwoordelijk voelen op het moment dat het misgaat.
2. Klikken – niet goed voor de vertrouwensband
   Wanneer je een ouder kind vraagt op zijn broertje of zusje te passen, moet hij dus eigenlijk klikken op het moment dat het andere kind iets doet dat niet mag. En dat is niet goed voor de band tussen de kinderen onderling. Het oudere kind krijgt hiermee ook een soort voorkeurspositie, althans, dat kan voor beide of één van beide zo voelen.
   
3. Scheve verhouding
   Wanneer je de oudste vaak op zijn broertje(s) of zusje(s) laat passen, heb je kans dat die zich meer als vader of moeder gaat gedragen dan als broer of zus. Hij zal de verantwoordelijkheid voelen en némen, ook op het moment dat jij daar niet om hebt gevraagd. Daarmee neem je eigenlijk een stukje ‘kind’ van hem of haar weg.

Meehelpen

Er zijn kinderen die van nature erg zorgzaam zijn voor anderen en die sowieso al als een ‘vadertje’ of ‘moedertje’ met broertjes en zusjes omgaan. Dit kun je best stimuleren door ze te laten helpen, bijvoorbeeld bij de verzorging of bij andere dingen, zoals de dagelijkse taken. Bij de verzorging ben jij er echter bij, wat het verschil maakt. Je geeft ze zo niet de volledige verantwoordelijkheid, maar laat ze wel iets doen dat ze leuk vinden en dat tegelijk leerzaam is. Bij de dagelijkse taken gaat het meer om praktische taken, zoals tafel dekken of afwassen.

Noodsituaties

Wanneer er onverwacht een situatie is waarbij een ouder kind ‘klikt’, omdat er een gevaarlijke situatie dreigt, is dat niet erg. Je mag hem er ook voor bedanken dat hij jou erop wees, maar ook dan is het belangrijk dat je hem duidelijk maakt dat jij nu beter op zult letten, zodat hij zich niet verantwoordelijk voelt daarna.

Vanaf welke leeftijd wel op laten passen?

Dit hangt een beetje van jouw kind af. Jij kent hem of haar het beste en weet welke verantwoordelijkheid hij of zij aankan. Ik zou zeggen minimaal een jaar of 12, maar sommige kinderen pas vanaf 15 of 16 jaar misschien. Een enkel al iets eerder. Dat kun je het beste zelf inschatten. Bespreek van tevoren goed de situaties die zich voor kunnen doen en wat ze kunnen doen in het geval van nood of wanneer ze hulp of advies nodig hebben. Zorg dat je altijd bereikbaar bent en het liefst ook in de buurt. Zo niet, zorg dan dat er een andere volwassene in de buurt is die op de hoogte is (buren bijvoorbeeld) en die je kind kan bereiken op het moment dat hij hulp of advies nodig heeft. Op die manier geef je je kind nog steeds niet de volledige verantwoordelijkheid, maar laat je die bij jezelf of een andere volwassene.

Laat jij je kinderen wel eens op elkaar passen? Hoe oud zijn ze? Vanaf welke leeftijd zou jij je kind op jongere broertjes of zusjes laten passen?